Za serbske ludowe zastupnistwo
Für eine sorbische/wendische Volksvertretung

Rada starostow - Wěcej demokratije se dowěriś

3. měrca jo se we slěpjańskem serbskem kulturnem centrumje Rada starostow k prědnemu razoju zmakała. Edith Pjenkowa z Rownego jo zgromaźina wótwóriła. Wóna jo se wjaseliła, až Slěpo jo było za to prědne zejźenje wubrane, dokulaž w slěpjańskich stronach su brunicy dla nejžwěcej wobgroźone serbske jsy.

Starosty su se zaběrali ze zasadnym pšašanim sebjerozměśa Rady. Su póstupowański pórěd wótzamknuli a dalšne nadawki diskutěrowali. Nowje wutwórjony gremium se sam rozmějo ako bergarski forum na pśewóźowanje procesa k Serbskemu sejmoju ako parlamentoju Serbow, kenž dej byś demokratiski wuzwólony.

Na prědnem zmakanju su starosty póstajili, až koordinaciju a funkciju powědarja jaden cłonk Rady z Górneje a jaden z Dolneje Łužyce paritetiski pśewzejotej. We Slěpem jo był jadnogłosnje fyzikaŕ dr. Hartmut Leipner z Chóśebuza ako powědaŕ z Dolneje Łužyce wuzwólony. Městno powědarja z Górneje Łužyce jo hyšći wakantne. Jogo se wuzwóliju w maju na drugem zmakanje Rady starostow w Njebjelčicach.

Zgromaźina jo diskutěrowała pšašanja legitimacije Rady starostow a Serbskego sejma. Wótpokazali su kuždežkuli pódsunjenje njedemokratiskego póstupowanja. Rada starostow se sebje žedne pśedpšawa njepśiśpijo. Jo njewótwisna a wótwórjona za wšyknych Serbow, kenž pśichod našogo luda na wutšobje laže. Rada starostow sebje wiźi ako doglědowarski abo kontrolny gremium: co kritiski pśewóźiś politiske procowanje wó wutwarjenju Serbskego sejma. Starosty njepominaju za se žedne pšawa na rozsuźenje, ale pšawo se pšašaś a naraźiś.

Dalšna diskusija prědnego wobradowanja starostow jo se wiła wokoło powšyknych cilow a strukturow Serbskego sejma. Rada starostow pomina wót iniciatiwneje kupki za Serbski sejm konkretne a realizěrujobne napšawy. Dalšne póstupowanje a casowy plan buźotej tema pśiducego pósejźenja. Z iniciatiwu „Za serbske ludowe zastupnistwo – Serbski sejm“ su starosty wobjadne, až wuwiśe k wutwórjenju demokratiski wuzwólonego zastupnistwa se njedajo zaźaržaś. K tomu jo wšak notne, až iniciatiwa konkretizěrujo swóje plany. Ideja wutwórjenja pśechodnego parlamenta jo wiźona ako dobry zakład do rozgrona ze serbskimi towaristwami pśiś. Na derjeměśe serbskego luda su wšykne boki napominane se bźez pśedsudkow we zjawnych diskusijach wobźěliś. Rada starostow pódpěrujo wutwórjenje nowego gremiuma, kenž trěbnu demokratisku legitimaciju ma, aby Serby mógali artikulěrowaś zakładne politiske pozicije a samo zagroniśe jadnaś.

Nowje wuzwólony powědaŕ Rady starostow Hartmut Leipner jo měnjecy: „Pśewrot w pódzajtšnej Nimskej zasadne problemy Serbow rozwězał njejo. We srjejźišću hyšći źinsa stoj, až my ako Serby njamóžomy naše nastupnosći sami rědowaś. Cuze koncerny zemske pókłady dobywaju a znicuju naše wejsańske struktury a našu stolěśa staru kulturu. Na drugem boce smějomy póžedanje stajaś za pjenjeze, kenž nam pśistoje, a smy glucne za drobjeńce a źěłowe městna. »My smy wšykne pšosarje, to jo wěrno.« To słowo nimskego reformatora Luthera pśitrjefijo bóžko źinsa hyšći za nas Serbow. Kak jo se to mógało staś? Napśeśiwo drugim małym narodam njejo se dotychměst raźiło parlamentariske zastupnistwo serbskich zajmow wutwóriś. Strukturelne brachy politiskego zastupowanja Serbow su wjadli k tomu, až su se teke interne konflikty zmócnili: Serby Dolneje Łužyce su se cesto reglementěrowane culi wót ,tych Budyšynarjow‘, a to jo do wěsteje měry hyšći źinsa tak. Załoženje Serbskego sejma buźo akt samopóstajenja Serbskego luda we wobyma Łužycoma. Eksistěrujuce struktury njejsu dosć fit za aktualne pominanja.“

Diskusija jo wuzwignuła, až Rada starostow njoco žedne płaśece kazni a póstajenja do pšašanja stajiś. Weto su cłonki Rady pśeznanjone, až dalejwuwiśe politiskich pšawow a sobustatkowanje Serbow stej notne za pśežywjenje našogo luda. Wutwórjenje Serbskego sejma z wětšeju rozměru pšawow jo logiska konsekwenca dalejwuwiśa Serbskeju radowu w Bramborskej a Sakskej. Pód motom „Wěcej demokratije se dowěriś“ su wšykne Serby a jeje towaristwa napominane, aktiwje a sebjewědobnje se w tom procesu wobźěliś.

Cłonki Rady starostow wiźi prědne zmakanje we Slěpem ako dobry signal. Cłonk Rady Martin Zerna z Gogolowa jo ceło euforiski: „Som pśišeł do Slěpego jano na ,snuchlenje‘. Něnto mam enormnu dowěru, až móžomy realistiske cile dojśpiś. Zachop jo był wuskoboźujucy.“

Slědk